Vào tháng 10 năm 2026, Công an TP Hà Nội và Bộ Công an đã phát đi cảnh báo khẩn cấp về một thủ đoạn lừa đảo trực tuyến mới, tinh vi nhắm vào những người mua sắm online. Kẻ gian giả danh nhân viên sàn thương mại điện tử (TMĐT), sử dụng chính xác thông tin đơn hàng thật của nạn nhân để tạo lòng tin, sau đó lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các đường link giả mạo hoặc yêu cầu chuyển khoản.
Những điểm chính cần biết
- Kẻ lừa đảo gọi điện, tự xưng là nhân viên sàn TMĐT hoặc đơn vị vận chuyển, thông báo đơn hàng của bạn có vấn đề (lỗi, hàng cấm) và cần thu hồi.
- Chúng cung cấp chính xác thông tin đơn hàng của bạn (tên, sản phẩm, thời gian giao nhận) để tạo lòng tin, thông tin này có thể bị rò rỉ từ các vụ đánh cắp dữ liệu.
- Sau khi bạn đồng ý trả hàng, chúng sẽ yêu cầu kết bạn qua Zalo, Telegram để hướng dẫn hoàn tiền hoặc bồi thường, sau đó gửi link giả mạo hoặc yêu cầu thực hiện các thao tác đánh cắp thông tin ngân hàng.
- Tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc.
- Luôn xác minh thông tin trực tiếp trên ứng dụng TMĐT hoặc liên hệ tổng đài chính thức của sàn khi có bất kỳ yêu cầu bất thường nào liên quan đến đơn hàng.
Thủ đoạn lừa đảo ‘thu hồi đơn hàng lỗi’ diễn ra như thế nào?
Thủ đoạn lừa đảo này bắt đầu bằng một cuộc gọi điện thoại. Kẻ gian sẽ tự xưng là nhân viên của sàn thương mại điện tử, thương hiệu sản phẩm hoặc thậm chí là đơn vị vận chuyển. Chúng thông báo rằng sản phẩm mà nạn nhân vừa nhận thuộc lô hàng bị lỗi, hàng cấm hoặc có nguy cơ gây mất an toàn, và cần phải thu hồi gấp.
Điểm đáng chú ý và nguy hiểm nhất của thủ đoạn này là kẻ lừa đảo có thể cung cấp chính xác các thông tin chi tiết về đơn hàng của nạn nhân, bao gồm họ tên người mua, tên sản phẩm và thời điểm giao nhận. Việc này khiến nạn nhân dễ dàng tin tưởng rằng đây là một cuộc gọi hợp lệ từ đơn vị cung cấp dịch vụ. Nguồn gốc của những thông tin này có thể từ các vụ đánh cắp dữ liệu hoặc mua bán thông tin trái phép trên không gian mạng.
Sau khi nạn nhân đồng ý trả hàng, kẻ lừa đảo sẽ yêu cầu kết bạn qua các ứng dụng nhắn tin như Zalo, Telegram, Facebook hoặc chuyển sang một kênh liên lạc khác. Lý do được đưa ra là để xác minh lệnh hoàn tiền, tạo mã thu hồi hoặc nhận tiền bồi thường. Tại các kênh liên lạc này, chúng sẽ gửi đường link giả mạo, mã QR hoặc hướng dẫn nạn nhân thực hiện các thao tác trên điện thoại.
Khi nạn nhân làm theo, thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực (OTP) hoặc quyền truy cập thiết bị có thể bị đánh cắp, tạo điều kiện để các đối tượng chiếm đoạt tài sản. Một số trường hợp, chúng còn yêu cầu nạn nhân chuyển trước một khoản phí với lời hứa sẽ hoàn lại sau.
Phân biệt cuộc gọi lừa đảo và cuộc gọi chăm sóc khách hàng thật
Để tránh rơi vào bẫy lừa đảo, người dùng cần nắm rõ cách phân biệt giữa cuộc gọi lừa đảo và cuộc gọi chăm sóc khách hàng chính thức. Các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển thường không yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm như mật khẩu, mã OTP qua điện thoại hoặc đường link lạ. Mọi giao dịch hoàn tiền, đổi trả đều được thực hiện thông qua hệ thống chính thức của sàn hoặc ứng dụng.
Nếu có bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến đơn hàng, hãy chủ động kiểm tra trực tiếp trên ứng dụng mua sắm của bạn. Bạn cũng có thể liên hệ với tổng đài chăm sóc khách hàng chính thức của sàn TMĐT hoặc đơn vị vận chuyển thông qua số điện thoại được công bố trên website chính thức, thay vì gọi lại số đã gọi đến.
Cách bảo vệ thông tin cá nhân khi mua sắm trực tuyến
Bảo vệ thông tin cá nhân là yếu tố then chốt để tránh bị lừa đảo. Khi mua sắm trực tuyến, hãy luôn đảm bảo bạn đang truy cập vào website hoặc ứng dụng chính thức của sàn TMĐT. Tránh nhấp vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn hoặc email không rõ nguồn gốc. Sử dụng mật khẩu mạnh và duy nhất cho từng tài khoản, đồng thời kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) nếu có thể.
Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân quá mức cần thiết trên mạng xã hội hoặc các diễn đàn công cộng. Thường xuyên kiểm tra và cập nhật các cài đặt bảo mật trên tài khoản mua sắm của bạn. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu rò rỉ thông tin nào, hãy thay đổi mật khẩu ngay lập tức và thông báo cho sàn TMĐT.
Tôi phải làm gì nếu đã lỡ cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền?
Nếu bạn nghi ngờ mình đã bị lừa đảo hoặc đã lỡ cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, hoặc thậm chí đã chuyển tiền cho kẻ gian, hãy hành động ngay lập tức. Đầu tiên, hãy ngừng mọi giao dịch và liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản hoặc thẻ tín dụng. Việc này sẽ giúp ngăn chặn kẻ lừa đảo tiếp tục chiếm đoạt tài sản của bạn.
Tiếp theo, hãy thu thập tất cả các bằng chứng liên quan như tin nhắn, số điện thoại của kẻ lừa đảo, lịch sử giao dịch, ảnh chụp màn hình các cuộc trò chuyện. Sau đó, nhanh chóng trình báo sự việc cho cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ và điều tra. Việc trình báo sớm sẽ tăng khả năng thu hồi tài sản và giúp cơ quan chức năng ngăn chặn các vụ lừa đảo tương tự.
Cảnh báo từ cơ quan chức năng và lời khuyên
Công an TP Hà Nội và Bộ Công an đã liên tục đưa ra cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, đặc biệt là thủ đoạn ‘thu hồi đơn hàng lỗi’ này. Người dân cần hết sức cảnh giác với mọi cuộc gọi, tin nhắn bất thường liên quan đến đơn hàng, hoàn tiền hoặc thu hồi sản phẩm. Tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP, mã PIN và thông tin đăng nhập ngân hàng cho bất kỳ ai.
Không truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người gọi. Khi có yêu cầu trả hàng, cần chủ động kiểm tra trực tiếp trên ứng dụng thương mại điện tử hoặc liên hệ kênh chăm sóc khách hàng chính thức để xác minh. Đặc biệt, không chuyển tiền để nhận hoàn tiền hoặc bồi thường. Hãy luôn nhớ rằng, các sàn TMĐT chính thức sẽ không bao giờ yêu cầu bạn thực hiện những hành động này.
Kết luận: Nâng cao cảnh giác để bảo vệ tài sản
Thủ đoạn lừa đảo ‘thu hồi đơn hàng lỗi’ là một hình thức tinh vi, lợi dụng sự tin tưởng của người tiêu dùng vào các giao dịch trực tuyến. Để bảo vệ bản thân và tài sản, mỗi người dùng cần nâng cao cảnh giác, trang bị kiến thức về an toàn thông tin và luôn tuân thủ các nguyên tắc bảo mật cơ bản. Hãy luôn xác minh thông tin qua các kênh chính thức và không bao giờ vội vàng làm theo các yêu cầu đáng ngờ. Sự chủ động và cẩn trọng của bạn chính là lá chắn vững chắc nhất trước mọi âm mưu lừa đảo trên không gian mạng.
Tài liệu tham khảo
- soha.vn
- bocongan.gov.vn
- kenh14.vn
- baohatinh.vn
- nguoiquansat.vn
- eva.vn
- eva.vn
- tienphong.vn
- baophapluat.vn
- genk.vn
- facebook.com
- daklak.gov.vn
